عبد الحسين بن محمد حسن طبيب تبريزى
103
مطرح الأنظار في تراجم أطباء الأعصار وفلاسفة الأمصار ( فارسى )
تأليف نموده و اين دو كتاب مكرر به زبان لاتينى و ساير السنهء اروپا ترجمه شده و در آن ممالك بزيور طبع رسانيدهاند و ديكر از كتب اواست ( كتاب برهان ) و ( كتاب طب النفوس ) و ( كتاب در اثبات اينكه براى انسان خالق حكيمى است و بدلايل تشريح و علم منافع الاعضأ محال است كه خلق انسان به غير اين صورت كرفته باشد ) ( كتاب در سبب اينكه چرا فصل خريف جالب امراض و فصل ربيع بضد آنست و حال آنكه آفتاب در اين هر دو در يك مدار است ) ( كتاب در شكوك و مناقضاتى كه در كتب جالينوس است ) ( كتاب در كيفيّت ابصار ) ( كتاب در علل مفاصل و نقرس و عرق النسا ) ( كتاب در اينكه پرهيز مفرط و تقليل غذا مطابق قانون حفظ صحت نيست بل جالب مرض است ) ( كتاب در اينكه جهال اطبا منع شديد مىنمايند مرضى را از متابعت شهوات آنها و نبايد چنين كنند ) ( كتاب در حصبه و جدرى ) و اين كتاب به زبان انكليسى مترجم و در شهر لندن پايتخت انكليس منطبع گرديده ( مقاله در حصاة كليه و مثانه ) ( كتاب الطب الملوكى ) و در اين كتاب معالجهء تمام امراض را با اغذيه فقط مرقوم داشته ( كتاب الى من لا يحضره طبيب ) و اين كتاب بطب الفقرا معروف است ( كتاب در مرض فالج ) ( كتاب در استفراغ محمومين قبل از نضج ) ( كتاب منافع الاعضأ ) ( كتاب قرابادين ) ( كتاب سر الاسرار ) در علم حكمت ( كتاب فى العمل بالحديد و الجبر ) ( كتاب المدخل الى الطب ) ( كتاب سر الطب ) ( كتاب برء الساعه ) ( كتاب فى ادوية العين ) و اين كتاب را براى تلميذ خود يوسف بن يعقوب تأليف نموده ( مقاله در ابدال ادويه ) « كتاب صفات البيمارستان » « كتاب فى انه لم صار من قل جماعه طال عمره » و اين كتاب را براى امير ابو العباس احمد بن على نوشته ( كتاب در ادويه مسهله و مقيّئه ) « كتاب المختصر النافع » كه براى يكى از ملوك سامانى نكاشته » « مقالة فى علاج العين بالحديد » * فاضل معاصر صاحب كتاب منتظم ناصرى نويسد كه رازى را علاوه بر كتب علميّه سفرنامهايست كه شرح سياحت خود را در اغلب بلاد آسيا و شامات و مصر حتى اسپانيول در آن سفرنامه درج نموده است انتهى و نيز آن حكيم را رسائل عديده در صنعت كيميا است و در اين فن اكتشافات زياد دارد و حكماى فرنك